Vasaloppet langlaufen in Zweden – nog nooit zo zwaar geweest!

Zware omstandigheden

Dat kwam door de enorme sneeuwval vlak voor de start op zondag. De sneeuw was erg traag en goede loipes ontbraken op het parcours. Onze groep begon achteraan in het startveld, omdat we allemaal beginnende langlaufers zijn. Al een kilometer na de start ontstaat een enorme opstopping: het parcours wordt daar flink smaller en gaat direct een berg op. Je kunt daar zomaar een uur stil komen te staan. Met die achterstand begon iedereen aan de 90 kilometer lange langlauftocht van Sälen naar Mora.

Bij het startschot om 08.00 uur was iedereen al vijf uur wakker. Om 03.00 uur opstaan, aankleden en ontbijten, en daarna met de busjes van onze reisleider Vasasport naar Mora. Daar eindigt de tocht straks en vertrekken de grote bussen voor de meer dan twee uur durende rit naar het startpunt in Sälen. Het vervoeren van 14.000 mensen met bussen naar de start is een enorme logistieke operatie. De busrit is 90 kilometer, maar met besneeuwde en gladde wegen en honderden bussen toch een tijdrovende klus.

Diabetes voorbereiden op de tocht

Zie hier de uitdaging voor iemand met type 1 diabetes. Je hybrid closed loop pomp heeft doorgaans een simpele opdracht in de nacht: je bloedglucose naar de streefwaarde brengen. Er is weinig stress, geen beweging en er wordt niet gegeten. Het algoritme van je pomp is daarop ingesteld. Maar nu sta je vroeg op. Hoe gaat je pomp daar mee om?

Vooraf hebben we zelfs overwogen om de tijd zo in te stellen dat de pomp denkt dat het gewoon overdag is. Zeker voor degenen die eerder de Nattvasan deden. Toch hebben we dat niet gedaan.

Verder vriest het. Sommigen kunnen hun glucosewaarden op hun horloge of telefoon checken, maar soms moet je toch je pomp tevoorschijn halen. Dan is het oppassen geblazen dat het slangetje niet bevriest.

Dan de inspanning zelf. Wat voor soort inspanning is langlaufen eigenlijk? De tocht gaat waarschijnlijk richting de twaalf uur duren. Met soms een pittig stuk omhoog, waar je fysiek alle zeilen bij moet zetten. In de afdalingen heb je minder spierkracht nodig. Blijf jij staan, en degene voor je? En als je valt, wat voor impact heeft dat? Laten we zeggen: langlaufen is vooral een duursport, met af en toe wat fysieke stress (klimmetjes) en mentale stress (afdalingen). Wat neem je allemaal aan eten en drinken mee? Wat is er te krijgen bij de zeven stops onderweg? En misschien nog belangrijker: hoeveel koolhydraten en suikers zitten daarin? Vooraf hebben we hierover gesproken en ook doorgenomen wat er zou kunnen gebeuren en hoe je dan handelt. Bijvoorbeeld: je sensor stopt ermee. Wat is dan je plan?

Nachttocht

De groep die vrijdagavond startte bij de Nattvasan bestond uit zeven deelnemers. Eline (met type 1 diabetes) en haar vader Malcolm stonden aan de start, samen met Edo (vader van Hugo met t1d), Marion, Petra, Eelco de Koning en ikzelf. Eelco is internist en begeleidde onze groep en skiede zelf ook mee.

Vooraf lijkt deze nachtversie de lastigste van de twee. En ik wil geenszins de indruk wekken dat hij niet lastig is, maar in vergelijking met de zondag hadden we duidelijk betere omstandigheden. Natuurlijk is het donker en waren de loipes ijzig. Dat is fijn op het vlakke, maar lastiger omhoog en naar beneden. En er zijn veel minder mensen op het parcours die in de weg skiën of vallen.

De meesten van onze groep eindigden achteraan in het veld. Er waren twee uitzonderingen. Edo was de snelste. Hij kwam al na 7 uur en 40 minuten over de eindstreep. Eline finishte na 9 uur en 26 minuten. Wat een prestaties.

Deze groep kwam zaterdagochtend binnen en was op zondag de supportersgroep voor Niels (met t1), Kimmo (vader van Maartje met t1d) en Marc en Simone (ouders van een dochter met t1d). Zij startten zondag.

Dagtocht

Met een mix van moed, spanning, vrees en hoop stond de groep klaar. Een enorme sneeuwdump zorgde voor prachtige plaatjes. Dat ging wel ten koste van de kwaliteit van de loipes. Of zoals iemand zei: welke loipes? Als 14.000 mensen constant van links naar rechts schuiven om iemand in te halen, blijft er weinig van de loipes over. Verse sneeuw maakt de baan ook nog eens trager. En de dagen ervoor had het gedooid en daarna weer gevroren, dus alle sneeuw lag op een ijzige ondergrond. In de afdalingen leek het soms op een bobsleebaan.

Door de zware omstandigheden bleek al vroeg dat een aantal moeite zou krijgen met het op tijd halen van de checkpoints. Je moet iedere doorkomst binnen een bepaalde tijdslimiet halen, anders mag je niet verder. Deze tijden werden nog opgerekt om meer mensen de kans te geven door te gaan. Werd je er toch uitgehaald, dan werd je met de bus naar het eindpunt gebracht.

Marc en Simone besloten samen te blijven gedurende de hele race. Zij begonnen echt helemaal achteraan en verbaasden iedereen door op slinkse wijze een grote groep in te halen op de eerste klim. Toch hadden zij 2 uur en 2 minuten nodig om bij het hoogste punt te komen. En dat punt ligt op drie kilometer van de start. De eerste doorkomst lukte het nog binnen de (opgerekte) tijd, maar bij de tweede doorkomst was het helaas al gedaan. Na vijf uur afzien werden ze uit de race gehaald. Wat een prestatie.

“Ik ben erg trots op de groep. De groep waarmee iedereen nu een ervaring deelt die je nooit meer gaat vergeten. Wij waren onderdeel van de legendarische Vasaloppet 2026.”

Niels startte voor Marc en Simone. Bij de doorkomsten zagen we dat hij het zwaar had. Fysiek en mentaal. In de race krijg je niet altijd goed mee hoeveel tijd je nog hebt om de volgende doorkomst te halen. En als je niet doorhebt dat er extra tijd bij komt, kun je je constant afvragen of je wel hard genoeg gaat. Tel daarbij op dat je niet wilt vallen en dat je je bloedglucosewaarden moet regelen, en je snapt dat je soms denkt: waar ben ik aan begonnen? Nou, dat kan ik je wel vertellen: aan een loodzware, dappere tocht die – hoe die ook afloopt – je enorm trots maakt. Trots omdat je deze uitdaging bent aangegaan. Trots omdat je samen met anderen meer inzicht hebt gekregen in het omgaan met je diabetes. Trots omdat je iedere gezamenlijke training erbij was en een belangrijk onderdeel van de groep was. Trots omdat je de hele voorbereiding goed hebt volbracht.

Trots omdat je als kers op de taart een geweldige week hebt meegemaakt, waarin je in de dagen voorafgaand aan zondag het hele parcours in drie dagen al hebt afgelegd. Op zondag doe je hem dus voor de tweede keer, maar dan op één dag. En natuurlijk trots op de groep waarmee je nu een ervaring deelt die je nooit meer gaat vergeten. Jij was onderdeel van de legendarische Vasaloppet 2026.

Van dorp naar dorp

Zoals alle deelnemers van de Elfstedentocht de namen van de elf steden kunnen opnoemen, kennen Vasaloppeters de zeven dorpjes tussen Sälen en Mora ook. Iedereen haalde Smågan en Mångsbodarna. Daarna haalde Niels ook nog Risberg, Evertsberg, Oxberg en Hökberg. En daarna was het op. Na 71 kilometer ploeteren, afzien, eten, proberen te eten, gefriemel met bevroren vingers op je telefoon of pomp en nog eens afzien. En had ik al verteld dat het vroor en donker werd? Nadat hij met de bus weer in Mora aankwam, was het nog niet gelukt om warm te worden. Heftig bibberend van de kou vingen we Niels op. Wat een prestatie had hij geleverd.

Kimmo heeft meer ervaring met lange tochten. Zo schaatste hij de afgelopen jaren met ons mee met de alternatieve Elfstedentocht op de Weissensee. Een maand geleden nog reed hij samen met zijn dochter Maartje de 100 kilometer. Maar afgelopen zondag was wel de zwaarste inspanning ooit. Wat een prestatie. Hij haalde de finish binnen de twaalf uur.

“We hoorden hoe belangrijk het voor ouders is om hun kind te zien omgaan met andere kinderen met diabetes: het maken van nieuwe vriendschappen, nieuwe inzichten krijgen en ervaringen delen.”

Kimmo is, net als Edo, Malcolm, Marc en Simone, ouder van een kind met diabetes. Voor het eerst hadden we meer ouders van kinderen met diabetes mee op reis dan mensen met diabetes zelf. En dat leverde mooie gesprekken op.

We hoorden hoe belangrijk het voor ouders is om hun kind te zien omgaan met andere kinderen met diabetes: het maken van nieuwe vriendschappen, nieuwe inzichten krijgen en ervaringen delen. Kinderen die elkaar jaren geleden zagen op ons kamp spreken elkaar nog steeds zeer regelmatig. In sommige gevallen komen hele groepen nog bij elkaar. Wat een voorrecht om daar als foundation aan te mogen bijdragen.

Prachtig om te zien hoe deze ouders zich ook inzetten als ambassadeurs. Niet alleen in woord, maar ook in daad. Iedere keer weer werven zij fondsen voor onze foundation, zodat ook andere kinderen de kans krijgen om kosteloos aan een activiteit van de Bas van de Goor Foundation mee te doen.

En dat geldt ook voor Casper, Bart, Ronald en Wilfred. We hebben hun steun gedurende de week in Zweden gevoeld en waarderen dat zij ook hebben bijgedragen aan het mooie bedrag dat door iedereen bij elkaar is gebracht. Daarom wil ik alle deelnemers aan dit avontuur bedanken. Voor hun inzet, hun openheid en hun bijdrage aan onze missie: mensen met diabetes in beweging brengen.

Sportieve groet,

Bas

Wil jij ook zo’n (soortgelijke) uitdaging aangaan? Meld je dan aan voor een van onze volgende challenges of start zelf een actie!