Sporten met diabetes bij een sportvereniging of -club

Heb je type 1 diabetes en sport je bij een sportvereniging of -club? Of ben jij een trainer, coach of (gym)docent van iemand met diabetes? Wij helpen je op weg om samen veilig en met veel plezier te sporten!

Sporten is gezond, leuk en belangrijk. Als je diabetes hebt, kan je elke sport doen die je wil. Maar het kan soms wel even puzzelen zijn. Sporten heeft namelijk invloed op je bloedglucosewaarden (bloedsuikerwaarden). Ook naar school of werk fietsen, boodschappen doen of buitenspelen kan al invloed hebben.

Ik ben coach, trainer of (gym)docent

Ik heb diabetes

Header - sporten met diabetes bij een sportvereniging of club

Bij type 1 diabetes maakt het lichaam zelf geen insuline meer aan. Insuline is nodig om glucose (suiker) uit het bloed in de cellen te krijgen, zodat je lichaam energie heeft. Mensen met type 1 diabetes moeten daarom zelf insuline toedienen met een insulinepomp of -pen en regelmatig hun bloedglucosewaarden meten. Op www.diabetes.nl lees je alles over wat diabetes precies is en wat het voor iemand betekent.

Wat doet sporten met de bloedglucosewaarde?

Tijdens het sporten en bewegen verbruikt het lichaam meer energie. Daardoor kan de bloedglucosewaarde dalen, maar soms ook stijgen. Dat verschilt per persoon en per sport. Als trainer, coach of (gym)docent is het goed om te weten wat sporten en bewegen voor effect kunnen hebben.

In het algemeen geldt dat sporten en bewegen het lichaam gevoeliger maken voor insuline. Dat betekent dat de insuline in het lichaam beter gaat werken, soms tot wel 4 of 5 keer meer dan in rust. Hierdoor hebben mensen met diabetes vaak minder insuline nodig rondom sport- of beweegmomenten. Ook kan hierdoor de bloedglucosewaarde dalen.

Het effect verschilt per sport

Naast die verhoogde insulinegevoeligheid, zorgen duursporten zoals wandelen, hardlopen en fietsen vaak voor een daling. Krachtsporten zoals gewichtheffen en sprinten kunnen zorgen voor een (tijdelijke) stijging. Ook wedstrijdspanning en stress kunnen zorgen voor een stijging. Bij combinatiesporten zoals voetbal, hockey en tennis kan de bloedglucosewaarde op sommige momenten stijgen en op andere momenten dalen.

Voor alle soorten sport geldt dat de insulinegevoeligheid omhoog gaat. Dus ook al stijgt de bloedglucosewaarde bij een krachtsport of door wedstrijdspanning, uiteindelijk kan het sporten er toch voor zorgen dat iemand lage bloedglucosewaarden krijgt tijdens of na de inspanning.

Een hypo of hyper: wat kun je doen?

Een te lage bloedglucosewaarde noemen we een hypo en een te hoge waarde een hyper. Als iemand een hypo of een hyper heeft, moet er soms actie ondernomen worden. Bijvoorbeeld (snelle) koolhydraten eten bij een hypo of extra insuline toedienen bij een hyper. De persoon met diabetes kan het beste zelf vertellen waar een hypo of hyper bij diegene aan te herkennen is en wat voor diegene het beste werkt op zo’n moment.

Het is dus belangrijk om met de persoon met diabetes in gesprek te gaan om (nog) meer begrip te krijgen en vertrouwen op te bouwen. Maak afspraken over wat voor die persoon werkt, waar je op moet letten en hoe en wanneer je kunt helpen, bijvoorbeeld bij een hypo. Als het om een kind gaat, kun je de ouders hier ook bij betrekken. Met de juiste voorbereiding en goede samenwerking kan iedereen met type 1 diabetes gewoon meedoen tijdens de training, wedstrijd of les. Zo zorg je samen dat het sporten leuk en veilig blijft. Onderstaande checklist helpt je om dit gesprek te voeren en samen goede afspraken te maken.

Download de checklist

Ga in gesprek met je trainer, coach of (gym)docent over je diabetes. Als je jong bent, kunnen je ouders hier ook bij zijn. Het kan soms vervelend voelen om erover te praten, maar het is goed als iemand weet wat diabetes is, wat er tijdens het sporten kan gebeuren en wat voor jou werkt.

Vertel bijvoorbeeld hoe jij merkt dat je bloedglucosewaarde te laag of te hoog wordt, wat je dan nodig hebt en waar je snelle suikers of andere diabetesspullen liggen. Bespreek ook dat je soms even moet stoppen om je bloedglucosewaarde te checken, iets te eten of je diabetes te regelen. Zo weet je trainer, coach of docent wanneer diegene iets voor je kan betekenen en hoef je niet alles op het moment zelf uit te leggen.

Je hoeft daarbij niet alles over diabetes te vertellen. Het belangrijkste is dat de ander weet wat voor jou nodig is om veilig en met vertrouwen mee te kunnen doen. Onderstaande checklist helpt je om dit gesprek te voeren en samen goede afspraken te maken.

Download de checklist