Veilig wandelen met een groep

Wat als er iets gebeurt tijdens een groepswandeling? Een veilige wandeling start al voor je op pad gaat. Ondanks dat alle wandelaars die ingeschreven zijn bij de Nationale Wandeluitdaging op eigen risico meewandelen, wil je als organisator een veilige wandeling organiseren voor je deelnemers. In dit artikel delen we praktische handvatten om risico’s te beperken en wandelingen prettig en veilig te laten verlopen.

Goede voorbereiding is het halve werk

Een goede voorbereiding voorkomt verrassingen. Denk aan:• Routekeuze: Kies veilige en toegankelijke routes, vermijd gevaarlijke oversteken of drukke wegen en houd rekening met de ondergrond. Heb je deelnemers die niet zo goed ter been zijn? Wandel dan alleen op verharde paden.

• Toestemming: Check bij gemeente of terreinbeheerder of je met een wandelgroep daar mag wandelen. Bij natuurorganisaties kan het zijn dat je toestemming moet vragen.
• Ken je deelnemer: Weet wie er meelopen. Zijn er deelnemers met een aandoening of blessure? Heb je van iedereen een noodcontact met telefoonnummer? Deze informatie helpt je om rekening te houden met de (on)mogelijkheden en wie je moet contacten als er toch iets gebeurt. Vraag aan de start van iedere wandeling of er blessures zijn waar je rekening mee moet houden.
• In geval van nood: Zorg voor een calamiteitenplan. Hierin noteer je wat er moet gebeuren bij een calamiteit en wie uit de groep kan reanimeren. Stop deze in je tas, zodat je het erbij kunt pakken in geval van nood. Doet zich een calamiteit voor, neem dan de coördinatie en verdeel de taken uit het calamiteitenplan, wis per taak gericht een deelnemer aan. Neem ook altijd een opgeladen telefoon en een EHBO-setje mee.

Maak afspraken met de wandelgroep

Door duidelijke afspraken te maken met de groep, voorkom je onduidelijkheden. Denk aan:

• Wandelen als groep: Spreek bij de start duidelijk af hoe je als groep wandelt. Wandel je links of rechts, wat doe je als er verkeer aankomt en hoe steken we veilig over?
• Samen wandelen: Jullie zijn een wandelgroep, dus wandel zoveel mogelijk samen. Benoem een voorste wandelaar (eventueel met hesje) en spreek met deze persoon af dat ze terugkomt lopen als de groep te ver uit elkaar valt. Stimuleer positieve groepssfeer en help nieuwe deelnemers zich welkom te voelen.
• Tempo: Houd rekening met de langzaamste wandelaar. Wandelen is geen wedstrijd. Het moet voor iedereen leuk zijn om mee te wandelen. Laat snellere lopers een extra rondje lopen, zodat ze toch uitgedaagd worden.
• Zichtbaarheid: Vraag deelnemers bij schemer/donker reflecterende hesjes en eventueel lampjes te dragen.

Veiligheid onderweg

Een veilige wandeling vraagt om alertheid tot het einde:

• Verkeersregels: Er staat niets in de wegenverkeerswet over of je links of rechts van de weg moet wandelen. Wat je wél verplicht bent:
• Gebruik de stoep om op te wandelen.
• Is er geen stoep, wandel dan op het fietspad.
• Is er ook geen fietspad? Dan mag je op de weg lopen, zover mogelijk aan de zijkant en eventueel in de berm.
• Kies altijd de veiligste kant van het fietspad of de weg. Het liefst wandel je met een groep aan de rechterkant, dan kan het verkeer achter je blijven tot het veilig is om in te halen.
• Oversteken: Bij oversteken is het belangrijk dat jij als wandelbegeleider de leiding neemt en bij de oversteekplek blijft staan. Zo behoud je overzicht en kun je zien of iedereen veilig oversteekt. Komt er verkeer aan? Laat de wandelaars wachten tot het veilig is. Wacht tot iedereen over is en steek dan pas zelf over. Het is als wandelbegeleider wettelijk niet toegestaan om het verkeer te regelen!
• Weersomstandigheden: Pas kleding en tempo aan. Zorg dat mensen niet onderkoeld of oververhit raken. Bij onweer en gladheid moet je de wandeling annuleren. Word je onderweg overvallen door onweer? Zoek een veilige plek om te schuilen.
• Blessures: Herken signalen van oververmoeidheid, blaren, duizeligheid of kramp. Als wandelbegeleider is het aan te raden om een EHBO- en reanimatiecursus te doen.

Bereid je wandeling dus goed voor en maak goede afspraken met je wandelgroep. Zo vergroot je de veiligheid én het plezier voor alle deelnemers. Tip voor organisatoren: in het dashboard staat een calamiteitenplan.