Hypers bij sporten en bewegen

Q: Hypers tijdens het sporten of bewegen

Bij krachtsporten (zoals gewichtheffen, sprinten en interval training) en soms bij combinatiesporten (zoals voetbal, hockey en tennis) kan je bloedglucosewaarde stijgen. Dit komt doordat je lichaam in een korte tijd veel energie nodig heeft, wat lichamelijke stress veroorzaakt. Door deze stress komen er automatisch stresshormonen vrij die de hoeveelheid glucose in je bloed verhogen. Dit is een hele normale reactie van je lichaam, maar het kan dus leiden tot een hyper. Mentale stress, bijvoorbeeld voor een wedstrijd, kan ook stresshormonen vrijmaken en je bloedglucosewaarde laten stijgen. De stresshormonen zorgen ervoor dat insuline minder goed werkt. Dit kan (soms samen met de lichamelijke stress) ook een hyper veroorzaken. Als je bloedglucosewaarde stijgt door mentale stress, hoef je meestal geen extra insuline toe te dienen. Zodra je lekker in de wedstrijd zit en de spanning afneemt, daalt je bloedglucosewaarde vaak weer. Daarom moet je ook voorzichtig zijn met extra insuline toedienen. Als de spanning wegzakt, kun je namelijk plotseling te veel gaan dalen. Let op: overleg altijd met je zorgverlener voordat je aanpassingen doet.

Q: Hypers na het sporten of bewegen

Soms blijft je bloedglucosewaarde na het sporten of bewegen nog even hoog. Meestal duurt dit niet lang. Het sporten of bewegen maakt je lichaam gevoeliger voor insuline, waardoor de insuline in je lichaam beter werkt en je bloedglucosewaarde daalt. Je kunt ook rustig uitwandelen (of -fietsen, -zwemmen, etc.) als een soort ‘cooling down’ om je waarden wat te laten dalen. Het kan voorkomen dat je bloedglucosewaarde pas na het sporten of bewegen stijgt. Dit kan komen doordat je te weinig insuline in je lichaam hebt of doordat je krachttraining hebt gedaan. Ook kan dit voorkomen na zware, lange inspanning van meerdere uren en/of het nemen van te veel koolhydraten. Als je bloedglucosewaarde na het sporten of bewegen lang hoog blijft, kun je soms een beetje extra insuline toedienen. Maar wees hier voorzichtig mee, want door de verhoogde gevoeligheid voor insuline kun je al gauw te veel toedienen en een vertraagde hypo (te lage bloedglucosewaarde) krijgen.

Ontdek wat het is, hoe je het herkent en hoe je ermee omgaat!

Heb je wel eens hoge bloedglucosewaarden (bloedsuikerwaarden) bij het sporten of bewegen? Sommige sporten en spanning of stress kunnen je bloedglucosewaarde laten stijgen. Dan kan je een hyper krijgen. Dit kan vóór, tijdens of na het bewegen gebeuren.

Een hyper betekent dat de hoeveelheid glucose (suiker) in je bloed te hoog is. Dit gebeurt als je bloedglucosewaarde boven de 10 mmol/L komt. Een hyper kan verschillende oorzaken hebben. Het kan bijvoorbeeld komen doordat je te weinig insuline hebt toegediend. Maar ook stress, anders eten of drinken dan normaal, een kapotte insulinepomp (als je die gebruikt), ziek zijn, ontstekingen in je lichaam en je menstruatiecyclus kunnen een hyper veroorzaken.

Je kan een hyper onder andere oplossen met insuline. Soms kun je je hyper ook oplossen door te gaan sporten of bewegen. Met name duursporten zoals wandelen, hardlopen, fietsen en zwemmen kunnen namelijk je bloedglucosewaarde laten dalen. Dat komt doordat je lichaam dan gevoeliger wordt voor insuline. Let wel op: sporten of bewegen kan alleen als je zeker weet dat je iets van insuline in je lichaam hebt, anders is het gevaarlijk.

Stijgende bloedglucosewaarden bij een hyper

Hypers voor het sporten of bewegen

In principe is er geen maximum bloedglucosewaarde waarmee je kunt sporten en bewegen. Je kan sporten met een hyper, zolang je je goed voelt en je genoeg actieve insuline in je lichaam hebt. Actieve insuline is de totale hoeveelheid langwerkende of basale insuline én kortwerkende insuline of bolusinsuline die op dat moment in je lichaam werkzaam is. Als je geen actieve insuline hebt, kan de glucose uit je bloed niet naar je cellen. Dit kan leiden tot gevaarlijke verzuring (ketoacidose). Het is dus belangrijk dat je altijd iets van actieve insuline in je lichaam hebt. Let bij sterk verhoogde bloedglucosewaarden ook op dat je genoeg water drinkt en meeneemt tijdens je activiteit. Je kunt bij hoge bloedglucosewaarden namelijk sneller uitgedroogd raken.

Hypers tijdens het sporten of bewegen

Hypers na het sporten of bewegen

Er zijn verschillende ‘knoppen’ waar je aan kunt draaien om hypo’s en hypers te voorkomen: de soort sport, de hoeveelheid actieve insuline en je voeding. Hieronder delen we tips om hypers bij sporten en bewegen te voorkomen.

Het beste is om in kleine stapjes uit te proberen wat voor jou werkt. Onthoud dat onverwachte hypo’s of hypers er soms bij horen en deel zijn van het leerproces. Wil je meer weten over de knoppen waar je aan kunt draaien? En over hoe je een voor jou passend sport- of beweegplan kunt maken?

Zorg dat je altijd wat actieve insuline in je lichaam hebt voordat je begint met sporten of bewegen.
Kies voor duursporten of combinatiesporten in plaats van krachtsport (alleen als dat bij je past, natuurlijk). Of probeer bijvoorbeeld je krachtsport af te sluiten met rustig bewegen, ook wel een ‘cooling down’ genoemd.

Meer leren over hypers? Bekijk de video!

Bedenk ruim van tevoren of je misschien gespannen of gestrest gaat zijn. Dit kun je meenemen in je voorbereiding.
Door zware inspanningen, krachtsporten of stress zijn stijgende bloedglucosewaarden soms moeilijk te voorkomen. Probeer je hier niet te druk over te maken: het hoort erbij.
Schrijf je strategie voor een sport- of beweegactiviteit op middels een sport- en beweegplan, zodat je dit later nog eens kunt teruglezen en ervan kunt leren.