Sport
Heb je een vraag? Stel hem nu

Sport

‘Interval of duursport, spanning voor een wedstrijd, het lichaam reageert er op’

Jeroen Flim is werkzaam voor de Bas van de Goor Foundation. Een type 1-er die voetbal beoefende op hoog niveau en vervolgens aan duursport ging doen. Die stap betekende ook een overgang voor het lichaam. Een ervaringsdeskundige dus. ,,Maar dan is het nog altijd zo dat ik mijn eigen ervaring vertel, je dient altijd op te passen dat je jezelf niet gaat zien als medisch adviseur. Het is mijn aanpak en dat is geen standaard; goed overleg met de arts en diabetesverpleegkundige blijft belangrijk. Het is immers niet zo dat er één handboek is, waar voor iedereen in staat hoe om te gaan met diabetes.”

,,Er zijn een aantal spelregels waar je aan de slag mee kunt gaan. Dan is het nog steeds een kwestie van vallen en opstaan.” Hij was acht jaar oud toen diabetes om de hoek kwam kijken. ,,In die tijd zei m’n arts: sporten gaat niet meer. Maar als jongetje wilde ik steeds weer voetballen. Juist die eerste boodschap na de diagnose is zo belangrijk. Tegen het doktersadvies in, ben ik het gewoon gaan ‘doen’. Voetballen dus. Het bleek prima samen te gaan. Ik kon mezelf redden. Sport gaf me perspectief, hoop richting een toekomst, het versnelde m’n acceptatie.”

Jeroen_Flim_BvdGF_sportiefmetdiabetes

,,Ik zocht als puber bewust m’n grenzen op. Ik leerde m’n lichaam steeds beter kennen, weet daardoor wat goed voor dat lichaam is en wat niet. Ik ben veel bezig met leefstijl, voeding en wil gezond oud worden. Niet dat ik een schrikbeeld voor mezelf creëer als ik dat niet doe, maar ik weet wat het me van dag tot dag oplevert.”

Hij voetbalde in de eerste klasse. ,,Ik had er wel meer uit kunnen halen. Maar mijn karakter zat meer in de weg dan diabetes dat deed. Ik was niet altijd therapietrouw, deed soms maar wat. Sport kan het makkelijker maken, maar ook moeilijk, als je niet weet hoe je het aan moet vliegen. Wat betreft de invloed die de soort sport, duursport of interval, heeft op je glucose, daar zit veel overlapping in. Maar ik heb zelf het verschil gemerkt toen ik van interval, het voetbal, naar de lange duurlopen voor het deelnemen aan de marathon ging. Dat verschil voel je omdat er iets gebeurt met je lichaam.”

,,Bij interval zakt het suikerpeil bij mij niet zo snel, vanwege de adrenaline die vrij komt. Dan was het meestal zo dat als de spanning weg viel, ik na de wedstrijd in een hypo belande. Toen ik de eerste duurlopen deed, zakte m’n suiker snel. Door keer op keer te testen en te proberen kwam ik erachter dat twee uur van tevoren m’n basale insuline op mijn pomp moest verlagen naar 20% per uur. Dat heeft als gevolg dat ik met betere bloedsuikers vertrek en dat die naderhand ook veel stabieler zijn, ook bij terugkomst. Zonder hypo’s te krijgen. Het verschil tussen een training en een wedstrijd is de spanning die een wedstrijd vaak met zich meebrengt. Dat kan een verraderlijke factor zijn voor diabetes, want als je lichaam op die spanning reageert en je wilt het wegbolussen of wegspuiten en de spanning valt vervolgens weg, dan heb je een probleem. Voor mij is het altijd een zaak om in het begin zoveel mogelijk variabelen weg te nemen en het mezelf gemakkelijk te maken. Ik begeef me nog wel eens in een ingewikkeld proces en zit ik te puzzelen of ik voor een avondtraining juist snelwerkende koolhydraten neem of een ‘langzame pasta’. Een daling van je bloedsuiker is een teveel aan insuline, een stijging betekent een tekort, je moet het niet moeilijker maken dan het is, maar wel zorgen dat je het kunt plaatsen en beredeneren wat er gebeurt. Er bestaat dan ook geen foute bloedsuiker. Maar je moet er van leren hoe het zo ver gekomen is. Dan ga je begrijpen hoe sport werkt voor het lichaam met diabetes. Dat proces heeft bij mij enkele jaren geduurd.”

De Bas van de Goor Foundation weet talrijke ambassadeurs met divers sportachtergronden aan zich te binden. ,,Ik kijk af en toe mee achter de schermen bij onze ambassadeurs die topsport bedrijven en daar zie je dat details het verschil maken. Als je dan diabetes hebt kunnen die details een wereld van verschil betekenen, ten opzichte van je prestatie. Sport kan insuline zoveel beter laten werken. Hoeveel beter? Dat is voor iedereen verschillend. De voorbereiding is belangrijk. Dan praat je niet alleen over je warming-up, intapen, vaseline, goed aankleden, maar ook qua diabetesvoorbereiding. Dan is er echt niets wat je in de weg staat. Sterker nog, ik denk dat je nog meer kunt bereiken dan de mensen die geen diabetes hebben, omdat je zo bewust met die voorbereiding aan de slag gaat.”

,,Mijn ogen gingen ook pas open toen ik bij de Foundation aansloot. Ik kwam erachter dat ik qua kennis eigenlijk niet zoveel wist over diabetes. Het ging al jaren goed, maar wel op dezelfde manier. De kennis die ik nu opdoe dankzij alle betrokken artsen en verpleegkundigen helpen mij enorm mijn eigen lichaam beter te begrijpen. Het jezelf verbeteren is een oneindig proces. Op de kampen en tijdens ontmoetingen namens de Foundation kom ik nog steeds dingen tegen die mij ook inspireren om toe te passen. Tijdens die kampen merk je ook hoeveel verantwoordelijkheid de kinderen met diabetes al op jonge leeftijd hebben. Dat gaat ook wel eens mis, maar daar leren ze van. Die zelfstandigheid – het driehonderd keer per dag nadenken over het goed reguleren van je bloedsuiker– dat verandert je echt als persoon. We spreken vaak mensen die er niet meer uitkomen en dan bij ons aankloppen. Ik vind het geweldig om daarbij te kunnen helpen en mensen een onvergetelijke ervaring te bieden met een evenement. Dat zijn soms indrukwekkende metamorfoses. Die ervaringen zijn voor ons van grote waarde. Ervaringen die wij en zij als ambassadeurs weer kunnen delen.”

Foto’s

1 foto

Specifiekere uitleg
Ik ben natuurlijk geen arts en kan alleen maar vertellen hoe ik het zelf regel. Wat voor mij werkt hoeft natuurlijk niet voor iemand anders te werken. Bespreek eigen aanpassingen dan ook altijd met je eigen arts/verpleegkundige. Tijdens sport pak ik het als volgt aan.

Ik regel mijn bloedsuikers met mijn basaal. Als tijdens het sporten mijn bloedsuiker daalt betekent dit dat ik teveel actieve insuline in mijn lichaam heb. Dan moet je eten om hypo's te voorkomen. Natuurlijk is het lekker om af en toe wat te eten, maar dat vele eten om een hypo te voorkomen zit eigenlijk alleen maar in de weg tijdens sporten. Iemand zonder diabetes doet dat ook niet. Daar wordt de insulinetoevoer automatisch dicht(er) gedraaid tijdens sport. Alleen omdat ik insuline (NovoRapid) gebruik die een vertraagde werking heeft t.o.v. mensen zonder diabetes, moet ik dus eerder ingrijpen. Dat doe ik als volgt. 

Als ik een lange duurloop of een lange fietstocht maak zet ik mijn basaal 2 uur voor de inspanning op 20%. NovoRapid werkt namelijk 2 uur en dan heb ik als ik begin met sporten daadwerkelijk 20% actieve insuline in mijn lichaam. Sport heeft bij mij de eigenschap dat insuline tot wel vijf keer zo goed gaat werken (dus eigenlijk heb ik dan 100% basaal dankzij het sporten). Tijdens de inspanning laat ik mijn basaal op 20% staan. Dat kan voor iedereen verschillend zijn en is vaak een kwestie van trial & error (meten = weten).

Omdat ik de klap die inspanning geeft kan opvangen met mijn lage basaal, hoef ik minder te corrigeren (met koolhydraten of insuline). Vaak merk ik dat als ik klaar ben met sporten ik mijn basaal weer langzaam opbouw naar 100%. En ik geef een correctie op mijn gemiste basaal (afhankelijk van de duur van de inspanning). Afhankelijk van mijn bloedsuiker en de inspanning pas ik mijn basaal aan voor de nacht, als mijn basaal al niet op sportstand staat.

Als ik mijn basaal op 0% zet of mijn pomp afkoppel, dan heb ik nog steeds te maken dat op het moment dat ik mijn pomp aankoppel, ik pas na een uur weer optimaal werkende insuline heb (mijn insuline werkt na 1 uur op zijn best en vlakt daarna af). Mijn pomp blijven dragen met een aanpassing in mijn basaal is daarom voor mij een betere oplossing. Dan heb ik altijd nog een snufje insuline. Dat voorkomt dat ik ga verzuren en mijn suikers gaan oplopen. Want ik kan (dankzij de 2 uur werking van NovoRapid) niet langer dan 2 zonder pomp. 

Jeroen Flim


Ben je geïnteresseerd over voeding en diabetes? Lees dan hier het verhaal van diëtiste Wendy Janssen-Burg over diabetes en voeding.

Zelfmanagement:
Wat is diabetes?
Sport
Voeding
Hulpmiddelen
Aan de slag!