Het aangaan van een actieve leefstijl, met behulp van sport en bewegen, heeft vele positieve effecten op de vitaliteit van zowel iemand met diabetes als iemand zonder diabetes. Mensen met diabetes lopen extra risico op het ontstaan van latere complicaties. Deze kunnen door een goede regulering (insuline/tabletten in combinatie met een goede drink-, eet- en sportgewoonten) zoveel mogelijk worden voorkomen. Het aangaan van sport- en beweegactiviteiten heeft een preventieve werking ten aanzien van complicaties en risicofactoren van diabetes. Voor mensen met diabetes biedt regelmatig bewegen (30 minuten per dag) voordelen zoals: een betere diabetescontrole, een daling van de bloedglucosespiegel op de lange termijn, een effectiever gebruik van de in het lichaam aanwezige insuline en op den duur minder vaatproblemen in de kleine bloedvaten zoals in de voeten. Bewegen maakt vooral spieren, hart en bloedvaten soepel en laat mensen zich fitter voelen (er ontstaat aanzienlijk meer energie en uithoudingsvermogen). Wanneer de lichaamsbeweging stopt, dan verdwijnen de positieve effecten ook weer.
Sport en diabetes type 1
Een actieve leefstijl betekent voor mensen met diabetes type 1 vaak een vermindering van de hoeveelheid insuline die moet worden toegediend. Inspanning verbetert de insulinegevoeligheid en zorgt voor een betere regulatie van bloedglucosewaarden op de lange termijn, zoals een daling van de HbA1c-waarden. Daarmee worden latere complicaties als gevolg van constante hoge bloedsuikers voorkomen. Met behulp van sport en bewegen kan diabetes type 1 echter niet worden voorkomen of genezen. Het maakt de behandeling van diabetes alleen aangenamer.
Sport en diabetes type 2
Een actieve (gezonde) leefstijl is vooral voor mensen met diabetes type 2 van belang. Lichamelijke actieven hebben een 35-50% kleinere kans op het ontwikkelen van diabetes type 2, dan inactieven. Door met regelmaat te sporten en te bewegen kan diabetes type 2 worden voorkomen. Bij type 2 zorgt een actieve leefstijl voor:
- een verbeterde werking van insuline;
- een verlaging van de weerstand tegen insuline en daardoor een verbeterde glucosetolerantie;
- een daling van het lichaamsgewicht;
- een vermindering van de medicatie;
- een beter functioneren van organen;
- een verandering van de vetverdeling.
Meerdere wetenschappelijke onderzoeken hebben de laatste jaren steeds nadrukkelijker aangetoond dat regelmatige sportbeoefening de behandeling van diabetes kan verbeteren. Sport en bewegen kan er zelfs voor zorgen dat de insulinegevoeligheid toeneemt en de glucosewaarden binnen het normale bereik komen te zitten (tussen de 4,0 en 10,0 mmol/l bloed).
Sport en insulinedosering
Bij sport en bewegen vertonen de spieren meer activiteit en neemt de insulineopname in de spiercel toe. Insuline wordt door de meeste mensen met diabetes zelf toegediend waardoor er sneller een verstoord evenwicht kan ontstaan. Een langdurig verstoord evenwicht van bloedglucosewaarden is niet goed. Het is daarom verstandig om voor het sporten rekening te houden met een aantal factoren, te weten: de hoeveelheid insuline in het lichaam, de lengte/duur van de activiteit, de glucosewaarde in het bloed en als gevolg daarvan de eventuele extra voeding. Al deze factoren bepalen samen de mate van veiligheid waarin iemand met diabetes kan sporten. Eenmaal goed voorbereid kent iemand met diabetes geen beperkingen. De insulinedosering is in sterke mate afhankelijk van de geplande activiteit. Een toename van lichaamsactiviteit kan, zowel bij mensen met diabetes type 1 als type 2, ervoor zorgen dat het lichaam gevoeliger wordt voor insuline, waardoor de insuline beter in kan worden opgenomen. Na een aaneengesloten lange periode van lichamelijke activiteit kan de insulinebehoefte naar beneden worden bijgesteld om hetzelfde effect te bereiken. Dit kan zelfs oplopen tot een verminderde insulinebehoefte van 30%.
Bovenstaande informatie geeft aan dat voldoende sporten een belangrijk onderdeel uitmaakt van de behandeling van diabetes. De Bas van de Goor Foundation zet zich, om deze reden, in voor een sportief leven met diabetes. Door middel van verschillende sportactiviteiten (zoals: sportkampen, sportdagen, sportclinics en challenges) wil de BvdGF mensen met diabetes het positieve effect van sport en bewegen op een leven met diabetes laten ervaren.
Let op. De effecten die hierboven worden beschreven zijn een algemene uitleg over de werking van diabetes op uw lichaam bij een sportief leven. Veranderingen in de dosering van uw medicatie dient u te bespreken met uw behandelend arts. Hierin neemt de Bas van de Goor Foundation geen verantwoordelijkheid en is het niet aansprakelijk.
Wetenschappelijke onderbouwing
De positieve effecten van sport en diabetes zijn inmiddels in meerder onderzoeken wetenschappelijk onderbouwd. Klik hier voor voorbeelden.