Je weet vast wel dat sport en bewegen gezond en goed is voor iedereen. Sporten en zeker voetbal, is bovendien leuk, gezellig, je maakt vrienden en je voelt je er goed bij. Maar het heeft ook nog een extra geweldig effect als je diabetes hebt. Door sport en voetbal werkt je insuline beter, heb je minder insuline nodig en is het regelen van de glucose vaak makkelijker. Maar niet altijd is dat regelen simpel. Net als met voetbal heb je wel eens 'een slechte wedstrijd'. Hoe zit dat en wat komt er kijken bij diabetes en voetbal?
Insuline en voetbal
Als je sport dan verbruik je energie. Die energie komt in je lijf uit glucose. En glucose moet goed worden geregeld. Dat doe je vooral met insuline. Je moet er genoeg van in je lijf hebben. Niet te weinig, want dan zit je hoog. Maar ook niet te veel, dat geeft hypo's!
Om goed te voetballen, de passes scherp te plaatsen, goals te maken en kampioen te worden komt het neer om ook je diabetesregeling goed te trainen. Als je dat goed leert en doet kun je kampioen worden, ook met diabetes. Beroemde voetballers met diabetes ? Die zijn er door de jaren heen altijd geweest en er komen steeds nieuwe bij. Één van de belangrijkste voorbeelden is Jan-Arie van der Heijden. Kijk maar naar eens op zijn profiel. Jan-Arie van der Heijden is ook officieel ambassadeur van de BvdGF!
Ja maar, …..hoe leer ik dat en hoe doe ik dat?
'Gewoon doen, je best doen en op je glucose leren letten', zei een van de beroemde voetballers met diabetes en daar zit een hoop waarheid in. Als je diabetes (type1) hebt doet je glucosecomputer van je pancreas het niet. Je maakt dan geen insuline en die moet je dus inbrengen via de pomp of de spuit. Maar een ander probleem is dat de automatische bloedglucosemeter van die pancreas het ook niet doet. Als die 'ingebouwde' computer het niet doet, moet je beide vervangen met je hoofdcomputer; je hersenen! Dat is best lastig want die moet hard werken om je goed laten voetballen: een zuivere pass aannemen, een kick naar voren en …… dan de keeper….panna!
Regelen is soms wel een gedoe…..
Misschien zeg je ja, leuk, maar ik vind dat best moeilijk. Dan is het tijd voor trainen met je diabetesteam. Vraag hen hoe je het beste met voetbal om kunt gaan. Trainen is anders dan een wedstrijd en op maandag kan het anders moeten dan op zaterdag.
Het moeilijke zit 'm vooral erin dat je de insuline die je spuit of pompt niet even snel 'uit' kunt zetten. Dat is namelijk wat mensen zonder diabetes doen. Zodra ze voetballen stopt hun insulinefabriek bijna helemaal, alleen een snufje basis-inusline ('basaal') zit in het bloed. Dat is anders bij diabetes. Zeker met een pen, maar ook nog met een pomp, zit er als je diabetes hebt altijd nog insuline 'in de weg'. En te hard zakken met je glucose of een hypo tijdens een belangrijke wedstrijd wil je niet. Je moet dan trainen hoe bij jou de insuline niet 'plaagt'.
Trainen: de tips en trucs uitzoeken
Daarvoor bestaan net als bij voetbal 'trucs' en 'tips'. Dat kan bijvoorbeeld door andere insuline te gebruiken, een andere tijdstip van spuiten te nemen, als je een pomp hebt deze al van te voren uitzetten, andere bolus-koolhydraat regels te gebruiken, je pomp-whizard anders in te stellen, extra te eten/drinken en noem maar op. Voor iedereen is dat soms net iets anders. Maar dat ken je van voetbal. De een is voor Barca, de ander voor Madrid, de een wil Puma, de andere Nike enzovoort. Oefenen met je diabetes betekent ook meten, want meten is weten, net als bij voetbal. Je moet namelijk leren hoe je insuline, je eten en je voetbal te 'pass-en'.
Hoog zitten is ook niet lekker.
Misschien heb je wel eens gedacht dat je beter hoog kunt zitten met je glucosewaarde. Je verwacht dan dat je glucose wel zal zakken door de voetbal. Dat kan soms helpen maar te hoog gaat ook mis. Zit je namelijk hoog en heb je weer te weinig insuline bij je dan gaan je spieren mopperen. Ze kunnen door gebrek aan insuline niet genoeg glucose binnen tanken en dat geeft verzuring. Ook doet je hoofdcomputer (hersenen) het vaak minder goed bij hoog: je kunt sneller de bal verliezen, slechter schieten en soms zijn mensen sneller boos bij hoge waardes. Das lastig want dat merkt de scheids…!
Hypoooooooooooooooooo….
Natuurlijk weet je wat te doen bij een lage waarde: glucose tanken, liefst als drankje, dat werkt het snelst. Maar niet te veel schommelen is veel lekkerder! Dus zoek goed uit welke waarde aan het begin van een training of een wedstrijd voor jou goed werkt. En vergeet niet te meten. Maak, net als een trainer, aantekeningen in je dagboekje over hoe je het gedaan hebt met je diabetes en hoe intensief je voetbal of training was (of laat je 'persoonlijke trainers', je ouders of vrienden dat doen!!) en leer vooral veel van de dagen dat het lekker en goed ging! Nogmaals, bespreek met je diabetesteam al je vragen over sport en regel een 'trainingsplan' met hun, als je er niet helemaal uit komt.
En verder lekker voetballen! En WINNEN want voetballen is leuk, gezond en goed voor je diabetes en dat is drie punten die binnen zijn!
Deze tekst is gemaakt door kinderarts Henk-Jan Aanstoot van Diabeter.
Diabeter ondersteunt de Medtronic Junior Cup en de Bas van de Goor Foundation. Diabeter is een Nationaal centrum voor de behandeling van diabetes bij kinderen en jongvolwassenen. Diabeter is gehuisvest in Rotterdam, Deventer en Veldhoven.
Tijdens ieder evenement van de Medtronic Junior Cup zal medische begeleiding vanuit Diabeter aanwezig zijn. Mocht je diabetesvraag hebben, tijdens de uitvoering, dan kun je altijd terecht bij de medische begeleiding vanuit Diabeter.